Samenvatting

Een wijze van zien met aandacht voor specifieke kenmerken van de mens in de samenleving en de samenleving in de mens.

Studie van het menselijk samenleven

Nadruk op praktijken, actie, interactie en reactie

Tastbare en niet-tastbare zaken. Al die zaken zijn resul- taat van collectief handelen. Brede aandacht voor niet enkel actoren maar ook rol van andere elementen (ma- teriële objecten, kennis of conventies

Verwijst naar de inherent collectieve dimensie van menselijk handelen en van alle sociale fenomenen. Schepping is nooit af maar loopt steeds verder in, dankzij voortdurende interacties tussen personen.

Belangrijk: Dingen samendoen betekend niet dat er ook gemeenschappelijke belangen of doelen zijn, evenmin dat het harmonieus verloopt.

Collectieve handelingen scheppen zaken die vervolgens weer extern op de mens inwerken.

• Ideeën en overtuigingen
• Woorden en begrippen
• Formele organisatievormen
• Materiële infrastructuur

• cultuur
• Sociale structuur
• Het individu dat handelt

• Het geheel van gedeelde betekenissen, door mensen toegekend aan wat ons omringt (gedrag, voorwerpen, omgeving, andere etc.
• Is deels 'verinwendigd': door mensen eigen gemaakt, onderdeel van persoon en persoonlijkheid. Het wordt overgeleverd door socialisatie.

• Verwijst naar de positie die mensen ten aanzochten van elkaar innemen en naar de organisatievormen van het samenleven (bv in een organisatie of maatschappelijke tegenstellingen tussen arm en rijk)
• Het geheel van posities van actoren en de vorm en de vorm van interacties en relaties tussen die actoren.

Belangrijk: Cultuur en structuur zijn concepten die in de praktijk aan elkaar verwant zijn en elkaar beïnvloeden, gaan samen en maken deel uit van eenzelfde sociale realiteit.

Om een sociale werkelijkheid te analyseren. Helpen begrijpen van de werkelijkheid

Wordingsgeschiedenis, sociogenese

• De eerste wetenschappen over astronomie en natuurkunde
• Biologie en psychologie
• Sociologie

sociale verhoudingen en hoe deze mens tot mens maken, en bestudeert daartoe mens in zijn sociale omgeving

Geest, redelijkheid, technische vaardigheden, kunstzinnigheid, moraliteit heeft de mens te danken aan de sociale verbanden waarin hij leeft.

Wetenschap moet zich ontdoen van menselijke emoties, maar de maatschappij zit in ons

Toont de minder fraaie kanten en ondermijnt vaak heilige huisjes waarop macht is gebaseerd

Grote maatschappelijke veranderingen en opschudding helpen bestaande orde in vraag te stellen

• Franse revolutie: Verwerping van sociale orde voor nieuwe idealen.
• Industriële revolutie: Technologische omwenteling, nieuwe productieverhoudingen, nieuwe sociale vraagstukken.

= plotse verandering waardoor de maatschappij niet langer 'vanzelfsprekend' is en dit leidt tot vragen.

• het is ontstaan bij de opkomst van moderniteit
• Het stelt vragen over 'moderne' ontwikkelingen en problemen
• het is (deels) gericht op de inrichting van de samenleving (typisch modernistische betrachting)

Het vermogen om verbanden te zien tussen individuele levensloop en historische en sociale context waarin ze leven. Wisselwerking tussen deze twee.

Mills benadrukt de verhouding tussen individuele biografie van mensen en de historische en maatschappelijke context waarin ze leven.

• Relatie tussen maatschappijtype en sociale domeinen
• Individuele overtuiging en maatschappelijke positie
• Technologische ontwikkeling en maatschappijtype
• Sociale structuur en cultuur
• Sociale basis van het menselijk bestaan

een socioloog moet het vertrouwde kunnen bekijken alsof het niet vanzelfsprekend is.

Sociologische zienswijze wijt hier sterk van af: verklaringen voor de samenleving worden er gezocht in de samenleving zelf.

De samenleving is een fenomeen: De samenleving is geen speelval van externe krachten, en evenmin reduceerbaar tot een eenvoudige optelsom van individuen

Op waarnemingen, om zo te komen tot generaliseerbare uitspraken

Pioniers van het sociologisch denken

• Wetenschappelijke omstandigheden
• Maatschappelijke omstandigheden

Vertrouwen op de rede en het direct waarneembare voor het zoeken naar verklaringen, in plaats van terug te vallen op het mystieke, op overleving of op gezag

Verreist:

• Grote vrijheid van denken
• Ontwikkeling van filosofie gebaseerd op logica en empirisch bewijs.

De mens stond niet langer als vanzelfsprekend centraal, maar werd op ontluisterende wijze van zijn voetstuk gehaald

De ontwikkelingen van de sociologie kwam op gang met grote maatschappelijke veranderingen van de 19e eeuw.

• Chaos na Franse revolutie
• Opkomst industriële revolutie
• Wetenschappelijke vooruitgang

• 1689 FR
• Frans wiskundige en filosoof
• Rechtsgeleerde en schrijver in pre- revolutionair FR
• Bedenker trias politica
• Onder pseudoniem schrijft hij: Perzische brieven

• Satirische briefroman, bevat belangrijke kern van vroeg sociologisch denken
• Spottend over franse maatschappij en gewoonten
• Over twee Perzische reizigers die verslag uitbrengen aan het thuisfront

Belangrijke vroege sociologische denker en een voorbeeld van hoe sociologisch denken ook in niet- westerse context tot stand kwam

Feitelijke geschiedschrijving van de islam in Noord-Afrika

• introductie tot geschiedenis
• Reflecteert op veranderingsprocessen in de samenleving
• Feitelijk in plaats van normatief
• Zoeken naar waarom historische processen en sociale veranderingen zich afspelen.

Nieuwe wetenschap en maatschappelijke levensorde of menselijke organisaties

Het type solidariteit in een gemeenschap, dit was volgens hem gerelateerd aan de dominante organisatievorm

• Verwantschapsbanden tussen families
• Religie en ideologie
• Herverdeling

• 1798 FR
• Frans wiskundige en filosoof

Maatschappelijke context

• Chaos na Franse Revolutie
• Opkomst industriële samenleving
• Wetenschappelijke vooruitgang

• Theologisch stadium
• Metafysisch stadium
• Positieve stadium

Kennis over religieuze verklaringen, animisme (voorwerpen menselijke eigenschappen geven, alles laten leven) geloof in geesten en magie

kennis gebaseerd op abstracte begrippen en idealen (doorbraak verlichting). Kritisch redeneren obv. abstracte beginselen en denksystemen

Kennis gebaseerd op wetenschap: Feiten en empirie, volgens Comte zouden daarmee ook meningsverschillen en twijfel worden opgelost: de fiets regeren.

De wijze waarop kennis volgens hem moest worden opgebouwd. Positief verwijst naar een aantal kenmerken:

• Reëel (verbeelding): gebaseerd op waarneembare feiten
• Nuttig (Ledig): gericht op organisatie
• Zekerheid: kennis die vaststaat

Geloof in vooruitgang en maatschappelijke sturing

Volgens Comte zou het positieve stadium een nieuwe ontwikkeling inluiden, waarbij rationeel organisatie de maatschappelijke vooruitgang naar ongekende hoogten zou leiden

Onderscheid, verfijnen/vertakken. Toename differentiatie: steeds meer verschillende rollen die mensen innemen

Dingen worden handelswaar

Gebruik van de ratio (niet meer bovenaardse), systematische organiseren van de wereld.

• 1818-1883
• Filosoof, socioloog en journalist
• Revolutionair
• Samenwerken met Friedrich Engels

Niet ideeën od de geest bepalen loop de geschiedenis maar economie, arbeid, productiemiddelen en verhoudingen. Het zijn materiële omstandigheden die het bewustzijn, en dus de ideeën bepalen.

Verwijzen naar het materiaal dat nodig is voor economische productie

Focus op economische productieverhoudingen: Sociale verhoudingen tussen wie wel of geen productiemiddelen bezit en welke regels daarrond gelden.

De wijze waarop het materiële leven wordt geproduceerd, is bepalend voor het sociale, politieke en geestelijke leven.

• klassieke oudheid -> Slaven
• Middeleeuwen -> Feodalisme
• Industriële tijd -> Kapitalisme

In handen van grond en kapitaal

-> hierdoor grote tweedeling tussen kapitalisten en de arbeidsklasse

Gebruikswaarde (immaterieel) en ruilwaarde.

Het is alsof goederen een eigen leven gaan leiden en een dwingende invloed op ons handelen, terwijl we vergeten dat de goederen zelf resultaat zijn van arbeid

Waarde of het nut van een goed voor wie het gebruikt

geldbedrag waardoor het verkocht kan worden.

Ruilwaarde wordt belangrijker dan gebruikswaarde

Geld voor waarde en voor waarde geld. Het nastreven van winst is een doel opzich

Waar -> geld -> waar

Geld -> waar -> Geld

Alles wordt handelswaar

• goederen, diensten, ideeën, mensen en natuur

• Verhoudingen rond productiemiddelen
• Economie stuurt andere sociale domeinen productiemiddelen en productieverhoudingen, onderbouw bepaald bovenbouw
• Wetten van kapitaalaccumulatie

• 1858-1917
• Filosoof en socioloog
• Oprichter L'annee sociologique
• Eerste professor sociologie in europa

1. Sociale cohesie en Arbeidsdeling
2. Vestigen van sociologie als wetenschap

Zintuigelijk, innerlijk wezen dat handelt uit egoïstische motieven en volgens driften

Verheven wezen met rede, moreel besef en conceptueel denken

Niet te reduceren tot iets anders

de samenleving bestaat uit individuen, maar wanneer deze met elkaar omgaan ontstaan er een nieuwe realiteit en een nieuw soort feiten.

Producten van het sociale leven die extern zijn aan het individu maar een dwingende invloed op hem uitoefenen

• taal, zingeving, religie
• opvattingen over goed en kwaad
• Morfologische kenmerken

• Ze zijn Extern aan individuen
• Ze ontsluiten aan het collectief
• Ze oefenen een verplichtende en dwingende macht uit op individuen

In historisch perspectief zijn individuen in toenemende mate afhankelijk van elkaar en worden gekenmerkt door steeds grotere mate van autonomie

Mensen verschillen erg van elkaar ( gedrag, functies) daardoor zijn individuen uit een moderne maatschappij, historisch gezien vrij uniek en kennen ze een ongeziene vrijheid

Hoe meer arbeidsindeling, hoe meer mensen verschillen maat ook meer op elkaar zijn aangewezen

Sociale functies worden van elkaar onderscheiden

Het geheel van geloofsovertuigingen en sentimenten die de gemiddelde leden van enkele maatschappij hebben en die een bepaald systeem vormen met eigen leven

Toestand waarin waarden, normen, handelingsrichtlijnen en verwachtingspatronen (de conscience collective) niet langer duidelijkheid bieden

• 1864-1920
• Jurist, historicus en socioloog

Kern elementen

• Verstehende sociologie
• Aandacht voor de 'zin'
• Focus op 'rationalisering'

Zonder aandacht voor de betekenis die handelende personen stellen, is werkelijk begrip van het sociale leven onmogelijk

Centraal staat de aandacht voor betekenisgeving processen van handelende individuen. De betekenissen hebben een sociale basis: Ze hebben een collectief karakter. Dit onderscheid sociologie van psychologie: Het gaat niet om individuele processen van betekenisgeving, maar om betekenissen die mensen met elkaar delen

Het verklarend begrijpen van de sociale werkelijkheid "zowel van culturen en terugkerende patronen van handelen, als individuen)

Draait om de voortdurende rationele verwachtingen steeds nieuwe en bijkomende winst te behalen

Planmatig gericht op het steeds opnieuw vermeerderen van het bedrijfskapitaal

• Marx: Materiële verhoudingen van belang
• Weber: focus op ontwikkeling van ideeën, overtuigingen en opvattingen

Het (geloof in) voortschrijdende beheersing van de wereld via berekening en techniek

Verwijst naar de wijze waarop de mens in de moderne wereld greep krijgt op zowel de sociale als de natuurlijke wereld.

-> Berekening en onvoorspelbaarheid

• Formalisering (vb recht)
• Berekening (vb economie)
• Systematisch em standaardisering
• Bureaucratisering

• ontwikkelde eigen sociale wetenschap
• Evolueerden hun eigen denken
• Reductie van hun denken tot 'handboeksociologie' steeds nuances achterwege laat

Studie van de oorsprong van de betekenis van woorden en de historische ontwikkeling daarvan

• Complex geheel: Veel verschillende aspecten en elementen van cultuur
• Als lis van de samenleving: Wat verschillende mensen met elkaar delen
• Verworven: Mensen leren, leerproces, belangrijk onderdeel van cultuur

Zaken die door de mens worden gemaakt en een symbolische betekenis hebben

Het wordt onderdeel van hoe ze zelf zijn

Proces waarlangs iemand cultuur aanleert

• Symbolische laag, ideeën, denkbeelden, waarden en normen liggen op de materiële werkelijkheid. Mensen interpreteren de werkelijkheid via de symbolische laag.
• Cultuur is collectief gedeeld
• Verworven en verinwendigd via leerproces

1. Betekenislaag aan omgeving (bv natuur, bergen etc.)
2. Materiële cultuurproducten, menselijke schepping ( van gebruiksvoorwerpen tot kunst)

• Symbolen
• Gedeelde denkbeelden
• Waarin
• Normen
• Materiële zaken

Teken met betekenis

Zienswijzen die helpen bij het interpreteren van de werkelijkheid

Abstracte delen of streefdoelen die aangeven wat belangrijk of wenselijk is

Gedragsregels die mensen verondersteld worden na te leven, ze bepalen wat moet of wat net niet mag

Kunnen deel uitmaken van cultuur doordat ze betekenis krijgen

een betekeniswereld die boven op de materiële realiteit komt

Betekenis los van en bovenop materiële werkelijkheid

Niet louter 'subjectief' maar intersubjectief

Overdracht via leerprocessen

Onlosmakelijk onderdeel van zelf, en daardoor vanzelfsprekendheid

• Buistbijlen: ca. 1.5 miljoen jaar geleden is iets dat wordt overgegeven maakt een collectieve ontwikkeling door.
• Grotschilderingen Lascaux: Schilderwerken niet enkel symbolisch, ook de vaardigheid van het schilderwerk vergt een sociaal leerproces

• biologische evolutie
• Culturele evolutie

Overdracht speelt zich af voor de geboorte, door doorgave genetische materiaal

Mensen zijn in staat gedragingen na te bootsen, aan te leren en over te dragen aan anderen

Verloopt via cultuur en bijbehorende leerprocessen, waardoor sociaal- culturele veranderingen in menselijk gedrag zich veel snellen voltrekken

1. De biologische evolutie van mensachtigen maakte culturele evolutie mogelijk
2. Het gebruik van werktuigen en communicatie speelde tegelijkertijd een belangrijke rol

de mens moet nog een zeer grote biologische ontwikkeling doormaken na de geboorte

De mens heeft reflexen, maar geen echte instincten.

Complex gedragspatroon dat genetisch is bepaald

Vermogen om bv taal te verwerven

Fysiologische respons op een bepaalde stimulus

Behoefte aan voedsel, self of handhaven lichaamstemperatuur

Menselijke conditie wordt gekenmerkt door onzekerheid

Draagt ook bij aan de open wereld, menselijke ledematen zijn weinig gespecialiseerd. We bouwen zelf werktuigen om onze handen te versterken

• Co-evolutie
• Instinctarmoede, onbepaaldheid en openheid

Praktijken en opvattingen zijn slechts te begrijpen in de context van de ruimere cultuur waar ze deel van uitmaken

Beoordelen van vreemde culturen met eigen maatstaf

Verwijst naar afwijkende opvattingen, waarden en leefstijlen, verschillend van dominante cultuur

Is een rebellerende subcultuur die tegen dominante cultuur is en deze in vraag stelt

Het geheel van posities van actoren en de vorm van interacties en relaties tussen die actoren

Mensen die handelen of mensen in organisaties

Plaats die iemand inneemt tav. anderen en binnen de samenleving

• Niveau van interactie: verhouding ten aanzien van iemand anders. Ouder- kind, Leerling - leraar
• Positie in de samenleving: Rijkdom, politieke macht etc.
• Verhouding tussen groepen in de samenleving: Man-vrouw, autochtoon - allochtoon.

1. in de betekenis van kijken naar voor posities die mensen ten aanzien van elkaar innemen
2. Als verwijzend naar het geheel van posities met onderlingen verhoudingen (dus als organisatievorm)

Geheel van posities en sociale verhoudingen

We gebruiken ze op sociale werkelijkheid te analyseren en tot inzicht te komen

Betekenissen en denkschema's

Posities en verhoudingen

Verwijst in verschillende contexten naar verschillende zaken

1. sociale institutie als 'tweede natuur'
2. Brede invulling: institutionalisering en desinstitutionalisering
3. Specifieke invulling: combinatie van cultuur en structuur

Mensen hebben geen instincten -> wel sprake van openheid van gedrag en reactie op omgeving -> zorgt voor instabiliteit en onzekerheid.

Om dit op te vangen structureren mensen hun leven en hun omgeving via collectieve activiteit: via cultuur, structuur en met name via sociale instituties

Ze bieden stabiliteit die de menselijke biologie niet kan bieden

Dwingende macht van instituties neemt af

Brede definitie van sociale institutie

• Instituties zijn patronen van handelen, denken en voelen die collectief worden gedeeld en worden overgedragen via nadoen en opvoeding
• Duidelijke culturele dimensie bv: opvattingen over geslachten (gender) en bijbehorende rolpatronen

Gewoontevorming van handelingspatronen

• Door herhaling van denk- en handelingswijzen en hun overlevering van generatie op generatie, ontstaan collectief gedeelde patronen die inwerken op handelende individuen,

Een historische ontwikkeling waarbij instituties in de moderniteit minder dwingend zijn geworden

• Is een samenstelling van rollen en posities (structuur)
• Richt het handelen via betekenis en waarden (cultuur)
• Levert handelingspatronen
• Wordt herkend en erkend door meerdere mensen (collectief gedeeld)
• bv: het gezin

Sociale institutie omvat rollen en posities en richt het handelen via betekenissen, waarin en normen.

Combinatie wordt door verschillende mensen erkend, waardoor een institutie een collectief karakter heeft.

Zijn (formele) organisaties met instituties aan hun basis

Instituties en instellingen soms door elkaar gebruikt, maar is niet hetzelfde.

Bv. Recht (institutie) en rechtbank (instelling)

onbepaaldheid

• Sociale routine
• Voorgevormde gedragspatronen of sociale rollen

Omvat een gedragspatroon en verwachtingen verbonden met een sociale positie.

Is de plaats die iemand aanneemt tegenover andere

Verschillende rollen die iemand combineert

Rolconflict en rolspanning

Rollen botsen die eenzelfde persoon vervult, verschillende functies komen samen

Ten aanzien van eenzelfde rol zijn er verschillende verwachtingen

vb: politie is streng maar moet ook meegaand zijn , dit kan voor spanning zorgen binnen 1 rol

Focus op rol bij een positie in plaats van op persoon op die positie. Aandacht voor rollen en posities biedt een bijkomend inzicht in sociale fenomenen

Er lijken steeds meer rollen bij te komen met verschillende handelingspatronen en specialisaties.

Daarnaast ook buiten mensen om namelijk differentiatie van systemen

Verschillende manieren om mensen bij elkaar komen in het sociale leven.

1. Aggregaat
2. Sociale categorie
3. Sociale groep

Mensen die zich in dezelfde tijd en ruimte bevinden, zonder dat er interactie is. Vb. museum of bioscoop

Mensen hebben gedeeld kenmerk, dit kenmerk wordt toegeschreven door andere (indeling door andere)

Vb: studenten conservatie is 1 groep

interactie tussen leden en gedeeld doel of belang

Vb: jeugdvereniging, studentenclub, vakbond

• Gemeenschappelijk doel en belang
• Regelmatig interactie
• Gedragsverwachtingen ten aanzien van leden (rechten en plichten) Wel of geen lid heeft invloed op de gedragsverwachtingen.
• Gedeelde indentiteit of groepsgevoel

• Primaire groepen
• Secundaire groepen

• klein en blijven
• persoonlijk, emotioneel betrokken leden
• omvattende groepsrelaties (als je erbij hoort hoor je er volledig bij)
• Relaties zijn minder geregeld (niet perse formeel beschreven)

Vb: Gezin, vriendengroep, hechte vriendengroep

• ledenwisseling en variërende grootte
• Formeel en instrumenteel
• Weinig persoonlijk
• Segmentatie en specialisatie
• Ledenwisseling
• Groepen veel groter

Vb: scholen of ondernemingen

Charles H. Cooley

vorming van een individu.

Het us het vormingsproces waarbij een persoon gewoonten, opvattingen en handelingspatronen van een groep of gemeenschap aanleert

Niet eerst individuen en dan interacties, maar vorming individu door interacties incl. identiteit en zelf

Tijdens kindertijd, in daartoe ingerichte instituties (school, gezin, kerk)

-> Ook volwassen: (gevangenis) hervormen

Bij volwassen in andere situaties (werk, vereniging)

Gezin, vriendengroep, school, media, werk

Samen handelen

Vb: communicatie is een vorm van samen handelen

Voortdurende wisselwerking tussen personen die hun handelen interpreterend op elkaar anticiperen en reageren

Beschrijven hoe mensen zich gedragen in de publieke sfeer

Analyse van het sociale leven en interacties via metaforen van theater

Verwijst naar pogingen om indrukken die men op anderen achterlaat te controleren

• Verbale uitdrukkingen
• Non-verbale communicatie (houding, gebaren, lichaamstaal)
• Dramatisering
• Attributen en ruimtes (uniformen of betekenisvolle voorwerpen)

Goffmann: Deelt het sociale leven e de interacties daarin op in frontstage en backstage (voor en achterplan)

Waar mensen impression management strikt beheersen en toneel spelen. Ze gedragen zicht volgens de regels die hun rol voorschrijft.

Rol t.a.v. bepaald publiek

Hier laten mensen die controle los en bereiden ze zich voor op nieuwe opvoering. De plekken van het sociale leven zijn vaak meet verborgen.

-> (Deel van) rol spelen

steeds in verhouding tot elkaar

Vb: Slaapkamer - gezinswoning - publieke leven

essentie is te laten zien dat mensen wisselen tussen deze rollen

Beeldende inattentie. Expliciet vermijden van contact, maar tegelijk ook de aanwezigheid van de ander impliciet bevestigen

Vb: wachtkamer of lift

• 'zelf' individu
• structuur
• cultuur

Kind ontwikkelt zijn eigen ik, hiervoor zijn interacties met anderen doorheen het socialisatieproces van belang

Het verwerven vanzelf brengt de ontwikkeling van een zelfbeeld met zich mee

We komen in aanraking met anderen in talk van rollen die ons waarden en normen opleggen

Invloed filosofie van pragmatisme

Focus op consequenties van handelingen en activiteiten.

De wereld en ed mensen erin, worden vormgegeven door de activiteiten die mensen ondernemen: ze zijn resultaat van een handelingsproces

Zelf van buitenaf bekijken is typisch menselijk

1. Voorstelling (hoe anderen ins zien: vrienden, familie, collega's)
2. Inbeelden van beoordeling (anderen: wat aderen van ons zouden denken, welk indruk laten we na)
3. reactie en aanpassing ( Van gedrag en zelfbeeld op basis van deze inschattingen)

Gericht aan onszelf en aan andere, waar we zelf en andere en antwoord op geven. Wie ben ik?

• Franse kunstsociologe
• Studenten van Pierre Bourdieu
• Benadrukt het belang van: proces, narratieve dimensie en contextueel

Een dynamiek die voortdurend in verandering is

Het verschijnt als verhaal waar betekenis aan wordt gekoppeld

Afhankelijk van de situatie. Welk aspect van iemands identiteit belangrijk is, verschilt van de context waarin iemands identiteit wordt gevraagd. (Vb: als je op vakantie bent - waar kom je vandaan?)

• Gelijkenis met anderen
• Verschil tegenover nog anderen

Labels buiten individu

Vb: Burgerlijke staat, beschrijving van anderen

Beleving door andere

Vb: Hoe individu zelfzeef ziet of voelt

Onderscheid tussen vals en authentiek tussen gespeeld (in maatschappij) en echt (individu zelf)

1. Zelfperceptie: zich voelen, door jezelf
2. Presentatie: Zich noemen voor andere
3. Toeschrijven: Genoemd worden, door anderen

• toeschrijven
• zelfperceptie
• Presentatie

Verschillen in toegang tot belangrijke middelen en posities in een samenleving

Gelaagdheid, in de sociologie: verwijst het naar Geïnstitutionaliseerde sociale ongelijkheid

Wil zeggen dat er (impliciete als expliciete) regels bestaan rond de verdeling van gegeerde middelen en posities

• Economische welvaart
• Politieke macht
• Ras en etniciteit
• Geslacht

Toegang tot grond was de voornaamste basis voor sociale ongelijkheid

Gekenmerkt door een andere stratificatie: Klassen

Extreme vorm van ongelijkheid: sommige individuen zijn letterlijk eigendom van een ander

Indeling van de samenleving van verschillende lagen

Raciale segregate (rassenscheiding) in de vS en apartheid in Zuid-Afrika

Standen in federaal systeem (middeleeuws europa) maar ook in andere culturen. Status gebaseerd op: landbezit en politiek- militaire posities

1. Adel (leenheren) en aristocratie
2. Clerus, kerkelijke stand
3. Horigen, gewone volk: Handelaars, vrije boeren en ambachtslui

Boeren behoren bij de grond waarop ze leefden, en verplichtingen hadden ten opzichte van hun heren: de adel en grootgrondbezitters

De mate waarin iemand de sociale ladder kan opklimmen. Van traditie naar wettelijke onderbouwing

een verzameling van personen die beschikken over dezelfde economische middelen

Bevat personen die beschikken over gelijkaardige economische middelen( met andere woorden: eenzelfde economische positie innemen) en daardoor grote gelijkenissen vertonen in levenswijze, belangen en opvattingen

• Vage grenzen tussen klassen
• Voornamelijke economische verschillen
• Niet (rechtstreek) wettelijk of religies onderbouwd
• Niet strikt erfelijk, maar deels verworven

Klasse als verhouding tegenover productiemiddelen

Klassen zijn verzamelingen personen met dezelfde levenskansen omwille van positie in de markt waarin ze goederen, kapitaal of vaardigheden aanbieden.

• Meer dan twee klassen
• Meer dan bezit

Economische grondslag: vermogen, inkomen, beroep. Toegang tot economische middelen bepaald tot welke klasse iemand behoord

• Hogere klassen: grote vermogens
• Middenklasse: Meest onduidelijke afgelijnde klassen (mensen achter bureau)
• Lagere klassen: Lage en stabiele inkomens

Gaat om geaccumuleerde kennis, vaardigheden en opleiding.

Kinderen uit hogere klassen beschikken over meer cultureel kapitaal.

Wordt generatie op generatie doorgegeven

1. Belichaamde cultureel kapitaal: verworven vaardigheden geletterdheid, culturele kennis etc.
2. Geobjectiveerd cultureel kapitaal: Materiële dragers, als document, kunstwerken, instrumenten.
3. Geïnstitutionaliseerd cultureel kapitaal: Objectivering in titels en diploma's.

Het geheel aan sociale relaties die kunnen worden ingezet als hulpbronnen

Is het sociaal geconstrueerde geheel van disposities en verschaft competenties om in een omgeving te bewegen

Onbewuste neigingen om dingen op een bepaalde manier te doen

1. Dat menselijk handelen gebaseerd is op rationele keuzes waarbij de mens los staat van zijn omgeving
2. Menselijke handelen wordt gedetermineerd door omgeving en de mens dus geen eigen inbreng heeft

Verwijst naar een geheel van maatschappelijke ontwikkelingen die zich de afgelopen eeuwen voltrokken ( en nog steeds gaande zijn)

Verzameling onderling verbonden historische ontwikkelingen

Het ordenen en systematiseren van de wereld (werkelijkheid) om die voorspelbaar en beheersbaar te maken

• Berekening (vb. economie)
• Systematisering (vb, recht, bureaucratie)
• Standaardisering (vb. eenheidsmaten)

Is de beheersing van zowel 'uitwendige' als inwendige natuur

De fysieke werkelijkheid die ons omgeeft als de biologische levende natuur

(menselijke geest) ook de innerlijke gemoedstoestand van de mens is in sterke mate gedomesticeerd -> de toegenomen beheersing van eigen driften en emoties

Als metafoor: zelfdiscipline als modern mechanisme van macht-uitoefening

Verwijst naar historisch proces waarbij individu loskomst van collectiviteit en grote zelfstandigheid en onafhankelijkheid kent

Narratief voor individuele verantwoordelijkheid, individu als aansprakelijk voor eigen lot

Belangrijk deelproces van modernisering. Het is belangrijk om de hedendaagse maatschappij te kunnen begrijpen, maar vormt tegelijk vrij geavanceerde sociologische materie

Verwijst naar de opsplitsing van een geheel in delen due onderling van elkaar verschillen

1. Verticale differentiatie
2. Horizontale differentiatie

Verwijzen sociologen naar sociale stratificatie de opdeling van de samenleving volgens status en macht -> neemt in onze samenleving vorm aan van klassen.

De op0deling van de samenleving in verschillende domeinen, systemen of sferen die naast elkaar bestaan. Ook wel maatschappelijke differentiatie

Draagt bij tot de maatschappelijke complexiteit: zelfstandigheid van domeinen en afhankelijkheid